AIDA Belgium — Officiële positie over de deelname van trans atleten aan nationale freedivingcompetities

Op een moment waarop de Verenigde Staten, onder de regering Trump, een duidelijke terugval kennen op het vlak van mensenrechten, wetenschappelijk onderzoek, onderwijs, migratiebeleid, raciale gelijkheid en gendergelijkheid, is er een nieuwe beslissing genomen: het Internationaal Olympisch Comité herintroduceert chromosoomtesten voor de Olympische Spelen van Los Angeles 2028. Deze beslissing leidt de facto tot de uitsluiting van trans atleten uit de vrouwelijke categorieën.

Deze evolutie past in een breder wereldwijd politiek klimaat waarin sommige regeringen streven naar een binaire, gepolariseerde en essentialistische visie op de mens.

Deze achteruitgang vertaalt zich in concrete maatregelen:

• Ontmanteling van beleid rond diversiteit, gelijkheid en inclusie (DEI) in onderwijs, onderzoek en publieke instellingen

• Herdefiniëring van raciale discriminatie, waarbij minderheden als verdacht worden voorgesteld en meerderheden als slachtoffers

• Drastische vermindering van de financiering van wetenschappelijk onderzoek, onder meer via het terugschroeven van NIH-projecten

• Verzwakking van bescherming voor migranten, geracialiseerde personen en LGBTQIA+ gemeenschappen

• In vraag stellen van vooruitgang binnen sociale, humane en biomedische wetenschappen

  
  

Standpunt van AIDA Belgium

In deze context kiest AIDA Belgium bewust voor een andere richting.

Wij kiezen voor openheid, nuance, wetenschap en menselijkheid.

Wij kiezen ervoor om een voortrekkersrol op te nemen binnen de freedivinggemeenschap.

Freediving: een unieke sportcontext

Water maakt geen onderscheid tussen chromosomen, administratieve categorieën of levensverhalen. Het verwelkomt lichamen zonder ze te classificeren of te beoordelen.

Freediving (apnea) is een sport waarin:

• vloeiendheid belangrijker is dan kracht

• traagheid een sterkte is

• mentale controle zwaarder weegt dan fysieke bouw

  
  

In deze discipline liggen de prestaties van vrouwen vaak dicht bij die van mannen, zowel in het zwembad als in open water. Een atlete zoals Heike Schwerdtner, van kleine gestalte, overtreft regelmatig jongere en fysiek grotere mannelijke atleten.

Freediving toont aan dat gender geen betrouwbare indicator is voor sportprestaties.

Wetenschappelijke consensus

De wetenschappelijke literatuur is duidelijk: na 24 tot 36 maanden feminiserende hormoontherapie hebben trans vrouwen geen significant fysiologisch voordeel meer ten opzichte van cis vrouwen in sportrelevante parameters, zoals:

• spiermassa

• maximale kracht

• hemoglobine

• VO₂ max

• botdichtheid

• anaërobe capaciteit

  
  

Studies van Cheung et al. (2024) en Sieczkowska et al. (2026) bevestigen deze bevindingen op grote schaal. De resterende verschillen zijn vergelijkbaar met de natuurlijke variaties tussen cis vrouwen onderling, beïnvloed door genetica, training en individuele geschiedenis.

Europees juridisch kader

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft bevestigd dat lidstaten identiteitsdocumenten moeten erkennen die overeenkomen met het beleefde gender.

Dit impliceert dat in Europa:

• het niet toegestaan is om het bij de geboorte toegewezen geslacht op te vragen

• er geen administratief onderscheid gemaakt kan worden tussen cis en trans vrouwen

• genetische testen ethisch problematisch, disproportioneel en wetenschappelijk ongegrond zijn

  
  

AIDA Belgium stelt duidelijk dat:

• Trans atleten in België moeten kunnen deelnemen aan nationale freedivingcompetities in de categorie die overeenkomt met hun gender

• Freediving een sport is waarin seksegerelateerde prestatieverschillen minimaal zijn

• Techniek, ontspanning en mentale beheersing centraal staan

• Chromosoomtesten in strijd zijn met ethiek, wetenschap en Europees recht

• Inclusie een meerwaarde is voor de sportgemeenschap

  
  

Onderzoek in sociale en sportwetenschappen toont aan dat uitsluitingsbeleid vaak bestaande machtsstructuren versterkt, waaronder seksisme, racisme en controle over lichamen. Dergelijke maatregelen beschermen de sport niet, maar houden haar vast in een verouderd model. Een inclusieve en rechtvaardige sporttoekomst is mogelijk — een toekomst waarin iedereen volwaardig wordt erkend. Zoals Canadese onderzoekers in 2020 vaststelden: « Men tolereert je, maar men accepteert je niet. » (Forgues et al.)

Vanuit België, in het hart van Europa, roept AIDA Belgium andere sportfederaties op om te kiezen voor inclusie, rechtvaardigheid enwaardigheid.

Wij geloven dat:

• Diversiteit een kracht is

• Verschillen de mensheid verrijken

• Vooruitgang enkel mogelijk is in openheid

• Sport een ruimte van vrijheid moet zijn, geen controle

  
  

Wij willen dat alle lichamen, identiteiten en verhalen zich kunnen ontwikkelen binnen de freedivinggemeenschap. Want in het water worden we opnieuw wat we werkelijk zijn:mensen die samen ademen, verbonden door één adem, één stilte en één diepte.

Referenties en bronnen

• France 24 — Terugkeer van geslachtstesten bij het IOC (2026)

• France 24 — Arrest van het Hof van Justitie van de EU over genderidentiteit (2026)

• Rapport « Transidentiteit & Sport » (2024), Universiteit Aix-Marseille

• Cheung et al., Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (2024)

• Sieczkowska et al., British Journal of Sports Medicine (2026)